Za książką Dzieci z Bullerbyn stoi jedna z najważniejszych autorek literatury dziecięcej. Poniżej wyjaśniam, kim była Astrid Lindgren, kiedy powstała powieść, kto ją przełożył na język polski oraz dlaczego historia sześciorga dzieci wciąż pozostaje tak bliska kolejnym pokoleniom.
Najważniejsze informacje o autorce i książce
- Autorką książki „Dzieci z Bullerbyn” jest Astrid Lindgren.
- Powieść została po raz pierwszy wydana w Szwecji w 1947 roku.
- Polskie tłumaczenie przygotowała Irena Szuch-Wyszomirska.
- Fabuła opowiada o sześciorgu dzieciach mieszkających w małej szwedzkiej osadzie.
- Bullerbyn czerpie inspirację z prawdziwej miejscowości Sevedstorp, związanej z dzieciństwem pisarki.
Autorką „Dzieci z Bullerbyn” jest Astrid Lindgren
Najkrótsza odpowiedź brzmi: „Dzieci z Bullerbyn” napisała Astrid Lindgren, szwedzka pisarka specjalizująca się w literaturze dla dzieci. To ta sama autorka, która stworzyła między innymi Pippi Pończoszankę, Emila ze Smalandii, Karlassona z dachu oraz Ronję, córkę zbójnika.
Lindgren urodziła się w 1907 roku w Vimmerby w Szwecji, a zmarła w 2002 roku w Sztokholmie. Jej książki wyróżniały się tym, że dzieci nie były w nich jedynie grzecznymi bohaterami podporządkowanymi dorosłym. Miały własne zdanie, podejmowały decyzje i doświadczały świata po swojemu. Ta niezależność bohaterów jest jednym z powodów, dla których jej opowieści nie zestarzały się tak szybko jak wiele innych lektur.
Przeczytaj również: Autor książki tajemniczy ogród: Fascynująca historia Frances Hodgson Burnett
Co dokładnie napisała Lindgren
Oryginalny szwedzki tytuł powieści brzmi Alla vi barn i Bullerbyn, co można tłumaczyć jako „Wszystkie dzieci z Bullerbyn”. Książka ma formę wspomnień Lisy, jednej z mieszkanek osady, która opisuje codzienne zabawy, szkolne przygody, obowiązki i drobne konflikty.
W Polsce powieść jest często traktowana jako samodzielna historia, choć należy do większego cyklu. Lindgren napisała również między innymi Więcej o dzieciach z Bullerbyn oraz Wesoło jest w Bullerbyn. Nie są to jednak książki innych autorów, lecz kolejne opowieści tej samej pisarki.
Kiedy powstała książka i skąd wzięło się Bullerbyn
Pierwsze wydanie szwedzkie ukazało się w 1947 roku. Polska edycja pojawiła się dekadę później, w 1957 roku, i szybko zdobyła status jednej z najbardziej rozpoznawalnych lektur dzieciństwa.
Bullerbyn nie jest całkowicie wymyśloną krainą. Za literackim obrazem osady stoi Sevedstorp, wieś położona niedaleko rodzinnych stron Astrid Lindgren. Pisarka znała wiejskie życie z własnego dzieciństwa, dlatego w książce tak przekonująco pokazuje rytm dnia, relacje między rodzeństwem, pracę dorosłych i swobodę zabaw na świeżym powietrzu.
O czym są „Dzieci z Bullerbyn”
Akcja rozgrywa się w niewielkiej osadzie, w której znajdują się tylko trzy zagrody. Mieszka w nich sześcioro dzieci: Lisa, Lasse, Bosse, Olle, Britta i Anna. Ich świat nie potrzebuje wielkich wydarzeń, ponieważ nawet wyprawa do szkoły, nocowanie w stodole czy przygotowania do świąt mogą stać się prawdziwą przygodą.
Najważniejsza nie jest tu skomplikowana intryga, ale codzienność widziana oczami dziecka. Lindgren pokazuje, że wyobraźnia potrafi zmienić zwyczajną wieś w miejsce pełne tajemnic. Jednocześnie nie idealizuje dzieci bez reszty. Bohaterowie kłócą się, psocą, boją się i czasem źle oceniają sytuację, lecz zwykle potrafią wrócić do zgody.
W mojej ocenie właśnie ta skala opowieści działa najlepiej. Czytelnik nie dostaje moralizatorskiej lekcji, tylko historię, z której naturalnie wynika, że przyjaźń, współpraca i zaufanie są ważniejsze niż efektowne przygody.
Kto przełożył książkę na język polski
Za najbardziej znane polskie tłumaczenie odpowiada Irena Szuch-Wyszomirska. To ważna informacja, ponieważ tłumaczka nie tylko przełożyła szwedzki tekst, ale też nadała mu brzmienie, które dla wielu polskich czytelników stało się częścią wspomnień z dzieciństwa.
W książkach dla młodszych odbiorców przekład ma szczególne znaczenie. Trzeba zachować prostotę języka, humor, rytm opowieści i sposób, w jaki dzieci nazywają świat. Dobre tłumaczenie nie brzmi jak tekst przeniesiony słowo po słowie, lecz jak opowieść napisana od początku w języku czytelnika. Polska wersja Bullerbyn spełnia właśnie tę funkcję.
Ilustracje w klasycznych polskich wydaniach przygotowywała Ilon Wikland, a w pierwszej polskiej edycji wykorzystano także prace Hanny Czajkowskiej. Dlatego przy wyborze wydania dobrze spojrzeć nie tylko na autora, lecz również na tłumaczenie, ilustracje i opracowanie graficzne.
Dlaczego książka nadal jest ważna dla dzieci
Współczesne dzieci żyją w innym świecie niż bohaterowie Lindgren. Mają dostęp do internetu, gier i urządzeń, których w Bullerbyn nie ma. Mimo to emocje opisane w powieści pozostają bardzo aktualne: potrzeba przynależności, zazdrość między rodzeństwem, ekscytacja przed wspólną wyprawą czy strach przed karą.
Nie przekonywałbym jednak, że książka jest wyłącznie obrazem idealnego dzieciństwa. Jej świat bywa słodki i sielski, a problemy są zazwyczaj niewielkie. To ograniczenie może przeszkadzać starszym czytelnikom, ale dla młodszych odbiorców stanowi zaletę, bo pozwala bezpiecznie ćwiczyć rozumienie relacji i uczuć.
Najlepiej czytać ją nie jako instrukcję życia bez technologii, ale jako opowieść o bliskości, wyobraźni i wolności. Właśnie dlatego książka działa także podczas wspólnego czytania z rodzicem. Dorosły może dostrzec w niej nostalgię, a dziecko po prostu dobrze bawić się razem z bohaterami.
Jedna odpowiedź, która porządkuje całą lekturę
Jeżeli trzeba zapamiętać tylko jeden fakt, brzmi on jasno: autorką „Dzieci z Bullerbyn” jest Astrid Lindgren. Szwedzka pisarka stworzyła historię inspirowaną własnym dzieciństwem, a polski przekład Ireny Szuch-Wyszomirskiej sprawił, że Bullerbyn na stałe zadomowiło się w kanonie rodzimych lektur dziecięcych.
Przy wyborze książki dla dziecka warto zwrócić uwagę na pełne wydanie z ilustracjami i informacją o tłumaczeniu. Dzięki temu otrzymamy nie tylko odpowiedź na pytanie o autora, ale też lepszy dostęp do opowieści, która od pokoleń przypomina, że zwyczajny dzień może być początkiem niezwykłej przygody.
